Διεθνές Διαγωνιστικό
 Aνοιχτοί Oρίζοντες
 Ρεύματα
 Eιδικές προβολές
 Eλληνικές ταινίες
 Mατιές στα Bαλκάνια
 Αφιερώματα
 Bραβείο LUX Eυρωπαϊκού Kοινοβουλίου
 Νεανική Οθόνη

Mατιές στα Bαλκάνια

Η φετινή βαλκανική κινηματογραφική παραγωγή χαρακτηρίζεται από την έντονη παρουσία πρωτοεμφανιζόμενων γυναικών σκηνοθετών και διαπνέεται από τη διαπλοκή του προσωπικού και του πολιτικού–στοιχεία που αντανακλώνται σε ζητήματα όπως οι οικογενειακοί δεσμοί, η πατρότητα, η κατάσταση της γυναίκας, τα πολιτικά διαπλεκόμενα ή ο απόηχος του παρελθόντος.
  Στις Καθημερινές μας ιστορίες της Βόσνιας Ινές Τάνοβιτς, ένα εξαιρετικό δράμα χαρακτήρων και μια διεισδυτική καταγραφή της σημερινής μεσαίας τάξης και της μεταβατικής πραγματικότητας της χώρας, η οικογένεια συνιστά το μοναδικό καταφύγιο για ν’ αντιμετωπιστούν τα τραύματα του παρελθόντος κι οι προκλήσεις του μέλλοντος. Η Βουλγάρα Σβέτλα Τσοτσόρκοβα, στο οικογενειακό δράμα Δίψα, επικεντρώνεται στις σχέσεις πέντε ανθρώπων που ζουν στη φτωχή και ξηρή ενδοχώρα, αναδεικνύοντας την αναγκαιότητα της αγάπης και την αδυναμία του ανθρώπου να ελέγξει την τύχη του. Η κρίση της πατρότητας θίγεται μέσα στα συμφραζόμενα του πολέμου και της προσφυγιάς, στον Μπαμπά του Κοσοβάρου Βισάρ Μορίνα, ταινία που διερευνά χωρίς συναισθηματισμούς την προβληματική σχέση πατέρα-γιου από την οπτική γωνία του γιου. Αντίθετα, στην ηθογραφική κωμωδία (με αναφορές στη ρουμανική ιστορία) του Κορνέλιου Πορουμπόιου Ο θησαυρός (Ειδικές Προβολές), η σχέση πατέρα-γιου διέπεται από την ανάγκη του πατέρα να φανεί στα μάτια του παιδιού του ως ήρωας. Η πατρότητα (που εμπεριέχει μια νοσταλγία και για την πρώην Γιουγκοσλαβία) βρίσκεται επίσης στο επίκεντρο δύο ταινιών μικρού μήκους, τους Ουρανούς των Ιβάν Σάλατιτς και Γελένα Μαξίμοβιτς και την Κυριακή του Γκόραν Ντέβιτς.
  Η καταπίεση της γυναίκας στην τουρκική (αλλά και στην αλβανική) κοινωνία αποτελεί έναν άλλο σημαντικό θεματικό άξονα. Στη Μητέρα πατρίδα της Σενέμ Τυζέν, η αδυναμία συμβίωσης μητέρας και κόρης υπερβαίνει τις προσωπικές συναισθηματικές σχέσεις, αντανακλώντας το χάσμα των γενεών και τη σύγκρουση του μοντέρνου με την παράδοση ως προς τη θέση της γυναίκας. Στις Ατίθασες, η Ντενίζ Γκαμζέ Έργκυβεν αναμιγνύει το χιούμορ με το δράμα και υιοθετεί μια παιχνιδιάρικη δομή παραμυθιού για να αφηγηθεί, μέσα από την οπτική της νεαρής ηρωίδας της, την τυραννία της πατριαρχίας και της παράδοσης που δαιμονοποιούν τη γυναικεία σεξουαλικότητα. Επίσης, δύο μικρού μήκους ταινίες, η Μητέρα, όχι πια παρθένα της Ντέρια Ντουρμάζ και η Τρίτη του Ζιγιά Ντεμιρέλ, αναδεικνύουν ήθη και συμπεριφορές που συνδέονται με τη γυναικεία εφηβεία. Τέλος, η Ορκισμένη παρθένα της Ιταλίδας Λάουρα Μπισπούρι, με αφετηρία τον αλβανικό κώδικα κοινωνικής συμπεριφοράς του Κανούν –σύμφωνα με τον οποίο ο όρκος της αγαμίας εξασφαλίζει στη γυναίκα την αποδοχή της ως άνδρα από την τοπική κοινωνία–, αφηγείται τη σταδιακή αφύπνιση της σεξουαλικότητας της ηρωίδας της όταν εκείνη επισκέπτεται την Ιταλία.
  Η συνομιλία παρελθόντος-παρόντος απασχολεί τρεις γνώριμούς μας σκηνοθέτες. Στο Άφεριμ!, ένα ιστορικό δράμα αλά γουέστερν που καταπιάνεται με τη δουλοκτημοσύνη των Ρομά στην Βλαχία του 1835, ο Ρουμάνος Ράντου Ζούντε διερευνά τα ήθη της εποχής κι αναδεικνύει τις ρίζες του ρατσισμού και τις ομοιότητες με το παρόν. Ο Ράντου Μουντέαν, στον Ένα όροφο πιο κάτω, μια διεισδυτική ψυχολογική μελέτη χαρακτήρα, παρατηρεί την επιβίωση μιας νοοτροπίας ηθικής αδράνειας και κοινωνικής ανευθυνότητας, σε μια ταινία-στοχασμό πάνω στα κατάλοιπα της εποχής του Τσαουσέσκου στη σημερινή ρουμανική κοινωνία. Στον Καυτό ήλιο, ο Ντάλιμπορ Μάτανιτς συνοψίζει τα είκοσι χρόνια της κροατοσερβικής διαμάχης και εχθρότητας μέσα από τρεις διαφορετικές ερωτικές ιστορίες (όπου πρωταγωνιστούν οι ίδιοι ηθοποιοί), αφήνοντας στο τέλος να διαφανεί μια αχνή αισιοδοξία.
  Η διαπλοκή βρίσκεται στο επίκεντρο δύο πολιτικών θρίλερ. Στη Φρενίτιδα του Εμίν Αλπέρ, τα όρια του πραγματικού και του φανταστικού θολώνουν, καθώς η καχυποψία κι η συνωμοσία οδηγούν τους χαφιέδες που χρησιμοποιεί το πολιτικό σύστημα στην παράνοια και στη βία, σε μια αλληγορία για τη σημερινή κατάσταση στην Τουρκία. Η Νύχτα του μέλιτος, του Σκοπιανού Ίβο Τράικοφ, ριμέικ του οργουελικού Ucho (The Ear, 1970) του Τσέχου Κάρελ Καχίνια, υπερβαίνει την ιδιωτικότητα μιας συζυγικής κρίσης και εφιστά την προσοχή μας στον εκφοβισμό, στη χειραγώγηση και στον έλεγχο που μπορεί να ασκήσει η οποιαδήποτε εξουσία.
  Στις υπόλοιπες ταινίες, ο Ολλανδός Μαρίνους Χρόοτχοφ ακολουθεί στην ταινία Από πάνω μας ο ουρανός την καθημερινότητα και την προσπάθειά των τριών ηρώων του ν’ αντεπεξέλθουν κατά τη διάρκεια των βομβαρδισμών του ΝΑΤΟ το 1999 στο Βελιγράδι. Στο διαγωνιστικό τμήμα συναντούμε τον Τούρκο Τόλγκα Καρατσελίκ, με τον Κισσό, μια μελέτη της παραπαίουσας εξουσίας σ’ ένα εγκαταλειμμένο απ’ την πλοιοκτήτρια εταιρεία καράβι, ενώ ο Φλορίν Σέρμπαν στο Μποξ επικεντρώνεται στη συνάντηση και την έλξη δύο ανθρώπων από διαφορετικούς κόσμους. Από τη Ρουμανία προέρχονται και τα δύο φιλμ μικρού μήκους που ολοκληρώνουν το φετινό πρόγραμμα: η στυλιζαρισμένη ταινία είδους του Αντρέι Κρετσουλέσκου, Ραμόνα, και το Δεν υπάρχει τίποτα στον κόσμο της Αντρέα Βαλέαν, που σχολιάζει την κουλτούρα της μουσικής μανέλε.
 
Δημήτρης Κερκινός
Υπεύθυνος προγράμματος «Ματιές στα Βαλκάνια»
 
Χορηγός Επικοινωνίας   

Χορηγοί


 Αναζήτηση
Θέματα  
Σκηνοθέτης
Ταινία